Zaakvoerder

“Stay hungry, stay foolish”

Steve Jobs op 12 juni 2005 te Stanford

Het interieur van de winkel: BitMusiC

Hoe het bezoek aan een winkel je leven kan veranderen.


Op zoek naar groenten en fruit

Het moet ergens half 1983 zijn geweest. Het bezoek aan een grootwarenhuis leek die dag net zo banaal te worden als altijd. Het karretje was gevuld met groenten, fruit, pasta, noem het…

En dan besloot ik om nog eens langs de afdeling consumentenelectronica te lopen. In die tijd stonden daar de eerste homecomputers te blinken. Machines als Sinclair Z81 en Commodore 64. En aan die voor mij mysterieuze toestellen zaten jonge mensen ‘computerspelletjes’ te spelen of onbegrijpelijke tekstlijnen te typen. Wat gingen die gasten daar vlot mee om! Ik was tegelijkertijd gefascineerd en gefrustreerd. De geluiden die uit de kastjes kwamen, waren afgrijselijk simpel en enerverend. Toch was er iets in mij dat je achteraf gezien als het ‘begin van een begin‘ kunt omschrijven. Niet dé ‘vonk’ of zo maar eerder ‘jeuk’.

Het bleef de volgende weken in mij wroeten: het moest toch mogelijk zijn om iets muzikaals uit die doosjes te halen? Het liet mij niet meer los en na lang wikken en wegen besloot ik om een TI-99/4A van Texas Instruments te kopen. Zo kon ik zelf uitzoeken hoe die dingen werkten en vooral leren wat ze op muzikaal gebied te bieden hadden.

Bitter bitter bitter weinig! Je kon maximum 3 stemmen aansturen en met die noise-generator was je niks. Toch genoot ik van de mogelijkheden en leerde mezelf wat ‘Basic’-programmeren.

En toen kwam…

Flanders Technology International

“Het is zaterdag 2 maart 1985 en ik loop al de hele middag rond in de Gentse Jaarbeurs aan het Citadelpark. De tweede editie van Flanders Technology trekt heel wat volk. Ik ben op zoek naar muzieksoftware voor mijn TI-99/4A. Niet te vinden. Dus schuim ik de standen van andere fabrikanten af: Atari, Commodore, Sinclair, Philips… Nergens kan of wil men mij helpen. “Muziek?” In de meeste ‘boots’ word ik afgescheept. In het beste geval toont men belachelijke spelletjes of onaantrekkelijke ‘muziek-programma’s’ die nooit een professioneel niveau halen. En ik krijg de indruk dat je hier zonder technische opleiding en dito knobbel eigenlijk niet thuishoort: dit is een beurs voor érnstige mensen!

Plots vernauwt mijn blikveld. De Tijd lijkt te stokken en al mijn aandacht wordt naar een klein zacht blauw-oplichtend schermpje gezogen. Dat scherm fascineert onmiddellijk omdat het er zo totaal anders uitziet dan wat ik tot nu toe zag. Ook de kast waarin dit schermpje ‘lokt’ evenals het veelkleurig logo hebben iets bijzonders. Ik wordt uiterst vriendelijk ontvangen en mag zelfs (“Maar natuurlijk!!”) proberen. Het met behulp van de muis aanklikken van de afbeeldingen op het scherm is zo vanzelfsprekend dat ik onmiddellijk intuïtief weet hoe het moet (GUI of Graphical User Interface). Men stelt me een kennismakingssessie van een 1/2 uur voor maar ik moet dan wel morgen terugkomen: alles is volzet. Toch stem ik zonder aarzelen toe.

Die sessie gaat ergens op een schip door dat aan de Popelinkaai ligt aangemeerd. Het wordt een “hands-on” met Mac-Write en Mac-Paint. Ik teken notenwaarden, trek notenbalken en sleep er de nootjes op. Als dit nu nog eens zou kunnen klinken!

Voorbeeld met behulp van cloudpaint.com

In mijn hoofd is het een ongecontroleerd bombardement van mogelijke toepassingen voor de muzikant en het muziekonderwijs. De prachtige educatieve mogelijkheden liggen voor het grijpen! Na 30 seconden ben ik verkocht. En zeventien dagen later héb ik gekocht: een Macintosh 128 K (inderdaad Kilo-byte, dat was toen veel) voor 169.995 BEF (dat was toen óók veel).”

Er zijn van die momenten in het leven waarop je weet: DIT IS HET! De beslissing om in 1985 een Mac te kopen was het begin van een avontuur dat nog niet ten einde is. Op die 3de maart werd het me in een flits duidelijk dat de GUI hét middel was om de computer toegankelijk en dus nuttig te maken voor de creatieve mens: de beeldhouwer, de graficus, de architect, schilder, etser, danser, boetseerder, scheppende en herscheppende muzikant, acteur, dichter enz… Ik begreep daarenboven dat dit ook telde voor de leek, de hobbyist, de student, de gepensioneerde… noem het. En de Macintosh was daar toen dé ideale computer voor.

Ik droomde in de daaropvolgende weken van toepassingen die konden laten horen wat je op het scherm intikte of – nog beter – via een klavier inspeelde. Of stel je eens voor: je zingt in een microfoon en het komt zomaar in noten op je scherm! Je kunt het beluisteren; door een ander instrument laten spelen, bewerken (verbeteren!), uitprinten, delen met anderen! Ik droomde van een eigen muziekstudio waar ik kon componeren. Mijn eigen muziek uitgeven op papier en op CD (dat was in 1985 ook nieuw). Ik droomde van klaslokalen waar leerlingen hun eigen computer hadden. Dat alles lijkt nu allemaal doodgewoon maar het was toen sciencefiction: sommigen verklaarden me zelfs een beetje gek, enkel omdat zij het niet “zagen”.

De muzieksoftware die ik had gedroomd, kwam meer en meer ter beschikking. Ik ploos vaktijdschriften uit, reed en/of vloog meermaals naar Amsterdam, Utrecht, London, Paris en Frankfurt, steeds hongerig op zoek naar nieuwe informatie en software.

Foto door Alain Destoop/Objectief

Ik begon naam te maken in het wereldje en werd steeds meer bevraagd: of ik aan dat pakketje kon geraken? of ik kon helpen bij de installatie van de soft? wat is een midi-interface? hoe koppel je een synthesizer aan de Mac? Het logisch gevolg was de oprichting van een eigen zaak:

BitMusiC

Dat gebeurde in 1987. Als zaakvoerder van BitMusiC zou ik er samen met Jef De Berdt (1953-2006) in slagen om de Vlaamse Muziekacademies te overtuigen van de noodzaak om in computers en (muziek)software te investeren. Jef ontwikkelde ‘Muzikad’: een administratieve toepassing voor het beheer van de leerlingen (er werd in die tijd nog met handgeschreven fiches gewerkt!) Ik reed het land rond als ‘missionaris’ voor de goede zaak. We organiseerden infosessies voor de directies van de Vlaamse academies. Ik stond op beurzen te Antwerpen, Gent, Rotterdam en Amsterdam. Er kwamen voorstellingen aan Hogescholen (Gent) en Conservatoria (Gent, Brussel en Liège) maar ook op de radio (o.a. ‘De gewapende man’ met Julien Put) en de televisie (‘Help Klassiek’ met Rudolf Werther en ‘Argus’ met Jan Van Rompaey). En natuurlijk verkocht ik ondertussen soft- en hardware.

BitMusiC werkte samen met zowel Apple Belgium als Roland Benelux (Vic Keersmaekers). Dit gaf vuurwerk met als topjaar 1989! Dat jaar stond ik op ‘Flanders Technology International’ (Flanders Expo in Sint-Denijs-Westrem) als DSV (Dealer Supported Value Added Reseler) zélf op de stand van Apple, computers en muzieksoftware aan te prijzen! Er waren amper 4 jaar verstreken sinds maart 1985…

Daarenboven had ik van FTI de opdracht gekregen om voor de opening van de beurs een compositie te schrijven. Het werd een micro-concerto voor piano en orkest met als titel ‘Song For Technology‘.

De bekende FTI-handen © Flanders Technology International 1991

Het hele idee was om te laten zien hoe mens en machine kunnen ‘samenwerken’. Daarom werd de pianopartij uitgewerkt voor een live-pianist en de orkestpartij voor een computer. De wereldpremière van ‘Song For Technology’ vond plaats op maandag 24 april 1989 tijdens een academische zitting in de grote inkomhal van Flanders Expo. Jan Huylebroeck creëerde het werk in aanwezigheid van koning Boudewijn. Op de scene stonden een digitale piano en Macintosh die een ‘batterij’ Roland™ synthesizers en samplers aanstuurde. Jan nam de pianopartij voor zijn rekening. Tijdens de uitvoering kon je op het scherm van de Macintosh de in Finale™ gezette orkestscore zien voorbijlopen. Charles Van Houtte verzorgde de klank. Na afloop vereerde koning Boudewijn ons met een spontane audiëntie. Het werd een uiterst geslaagd voorbeeld van de bekende FTI hand-in-‘hand.

Sfeerbeeld van de wereldpremière van Song For Technology © en auteursrechten: L. Goethals / Jan Huylebroeck
Na de creatie: een gesmaakte onvoorziene audiëntie met koning Boudewijn. © DANN

De volgende stap was het openen van een winkel. Die kwam er in in eerste instantie via een samenwerking met Pascal Bernaert. Maar de zaken draaiden zo goed dat Jef en ik in 1990 besloten om een eigen verkoopruimte in te richten. Daar werd klassiek aan hedendaags gekoppeld: Jef verkocht er fluiten, software voor de administraties van de Vlaamse Academies en gaf ook advies na verkoop. Ik ontving er klanten die op zoek waren naar totaaloplossingen voor muziektoepassingen met en op de Macintosh.

De zaak floreerde: meer en meer Academies stapten mee in ons verhaal en meer en meer (vooral) klassieke musici ontdekten de mogelijkheden die de muzieksoftware te bieden had. Op een bepaald moment zag ik in dat er keuzes moesten worden gemaakt. Les blijven geven? Uitvoerend muzikant blijven? Dirigent blijven? Volledig zelfstandig worden? Dit alles blijven combineren werd een onmogelijke taak: mijn passies overlapten elkaar. Ik begreep al snel dat ik niet kon leven met het idee om te stoppen met les geven.

In 2002 werd BitMusiC gestopt. Nagenoeg alles wat ik in 1985 had gedroomd – en nog veel meer – was ondertussen werkelijkheid geworden. Zowat alle Vlaamse Academies waren overtuigd geraakt van het nut van computers, muzieksoftware en digitale muziekinstrumenten in zowel hun administratie als in hun klassen. Ook in een brede kring van de Belgische muzikanten, dit zowel klassiek als hedendaags, had het gebruik van de computer ingang gevonden. Mijn “taak” zat er een beetje op. En in de loop van die jaren had ik het geluk en de eer gehad om heel wat grote namen uit de Belgische muziekscene persoonlijk te leren kennen: o.a. Julios Beaucarne, Dirk Brossé, Frederik Devreeze, Robert Groslot, Michel Herr, Tars Lootens, Wim Mertens, Piet Swerts, Rudolf Werther


De tijd staat niet stil en er worden nog steeds nieuwe toepassingen ontwikkeld. Gelukkig maar. Zoals Steve Jobs te Stanford zei: “Right now the new is you” en…

“Have the courage to follow your heart and intuition. They somehow already know what you truly want to become. Everything else is secondary.”

Steve Jobs